yandex icon

Rwa kulszowa – co to takiego?

2021-04-06
Kobieta skarżąca się lekarzowi na rwę

Uciążliwy ból pleców to przypadłość, która może powstawać z wielu różnych powodów – wystarczy jednak wspomnieć o bólach lędźwiowo-krzyżowych, a wiele osób z całą pewnością skojarzy je z rwą kulszową. Rwa kulszowa, która owocuje silnym bólem pleców, to kłopot towarzyszący ludziom od zarania dziejów; dlatego właśnie nie brak informacji na jej temat. Czym jest rwa kulszowa, kogo dopada i jak ją leczyć? Dowiecie się tego z naszego artykułu!

Rwa kulszowa – co to takiego?

Rwa kulszowa to nic innego jak atak korzonków nerwowych. Wynika on bezpośrednio z ucisku na korzenie nerwowe, co wywołuje silne dolegliwości bólowe w okolicy lędźwiowej, promieniując na wyższe partie kręgosłupa oraz niżej – na nogi. Najczęściej rwa kulszowa pojawia się w wyniku powstania zmian degeneracyjnych krążka międzykręgowego, który bezpośrednio uciska korzenie nerwowe nerwu kulszowego.

Ból towarzyszący rwie opisywany jest jako silny, promieniujący, paraliżujący i ostry. Z uwagi na to, dolegliwość bardzo często utrudnia codzienne życie, wpływając na efektywność w pracy czy niszcząc dobre samopoczucie. Wynika to z tego faktu, że nerw kulszowy to jeden z najpotężniejszych nerwów w organizmie człowieka.

Co ciekawe, sama rwa kulszowa to historycznie bardzo szybko rozpoznana choroba; sposób leczenia dolegliwości lędźwiowo-krzyżowych proponowali już starożytni Grecy i Rzymianie, a później – średniowieczni cyrulicy. W 1764 roku Domenic Cotugno jako pierwszy wskazał na neurogenną specyfikę problemu, a w 1934 Barr i Mixter powiązali kręgi kręgosłupa z przyczyną rwy. Dzięki temu można stwierdzić, że jest to problem dobrze rozpoznany, co dobrze rokuje w kwestii leczenia.

Przyczyny powstawania rwy kulszowej.

Jak zostało wspomniane wcześniej, za powstawanie rwy kulszowej odpowiadają najczęściej problemy związane z krążkami międzykręgowymi kręgosłupa. Do najbardziej typowych przyczyn rwy należą:

  • Stenoza kanału kręgowego – zwężenie kanału kręgowego, która owocuje uciskiem na rdzeń kręgowy albo korzenie nerwowe. Ważnym symptomem wyróżniającym tę przyczynę powstawania rwy jest silne promieniowanie uczucia drętwienia na nogi, wraz z osłabieniem mięśni nóg. Stenoza jest przyczyną dość trudną do zdiagnozowania, jednak jest to możliwe w przypadku zastosowania odpowiednich badań.
  • Intensywny wysiłek fizyczny – gwałtowny ruch, wypadek, źle przeprowadzona rozgrzewka lub przetrenowanie – wszystkie te sytuacje mogą doprowadzić do obciążeń kręgosłupa, co w rezultacie może skutkować jego kontuzją i wykształceniem się rwy.
  • Wypuklina dysku – jakiekolwiek wysunięcie krążka – wypuklina – poza jego pierwotny obszar, może powodować nacisk na korzenie nerwowe. Do problemów z rwą dochodzi najczęściej w trakcie tylno-bocznego wysunięcia dysku między wysuniętym elementem kręgu a stawem.
  • Nadwaga – cukrzyca, otyłość wywołana chorobą lub nabyta w wyniku złej diety, mogą powodować wystąpienie rwy kulszowej.
  • Nowotwory – także guzy nowotworowe mogą wytwarzać ucisk na nerwy, powodując tym samym powstawanie rwy.

Objawy rwy kulszowej

Atak rwy nadchodzi najczęściej niespodziewanie, objawiając się silnym bólem kręgosłupa w okolicach lędźwiowych. Ból wzrasta wraz z poruszaniem się, obejmując swoim zasięgiem tylko jedną stronę ciała. Z uwagi na powiązanie z ruchem, da się często zauważyć nasilające się objawy w trakcie kaszlu czy śmiechu.

Oprócz bólu pleców, istnieją inne objawy, które pozwalają łatwiej zdiagnozować chorobę. Należą do nich:

  •  Ból nogi – przebiegający od pośladka, przez udo, do łydki i stopy. Ból opisywany jako silne rwanie oraz mrowienie.
  • Drętwienie nogi – w przypadku postępującego drętwienia nogi, można podejrzewać uszkodzenie nerwu kulszowego. Postępująca słabość mięśni, opadanie stopy, brak możliwości stanięcia na palcach – to symptomy, które mogą wskazywać na rwę.
  • Skrzywienie kręgosłupa – rwa kulszowa może spowodować ból i dolegliwości tak intensywne, że powodujące okresowe skrzywienie kręgosłupa; na całe szczęście jest to stan, który po wyleczeniu rwy ustępuje.
  • Problemy z mięśniami – oprócz niedowładu, mogą występować również kłopoty związane z wypróżnianiem się.

Diagnozowanie i leczenie rwy kulszowej

Diagnozowanie rwy kulszowej, z uwagi na liczne przyczyny powstawania choroby, nie zawsze jest łatwe. Z pomocą przychodzą jednak odpowiednie badania, które ułatwiają rozpoznanie choroby. Stawia się w tym przypadku między innymi na rezonans magnetyczny, który pozwala odkryć przepuklinę, ale także inne powody powstawania rwy kulszowej.

Dobrą metodą zastępczą, jeśli z powodu przeciwwskazań nie można wykonać rezonansu, jest również tomografia komputerowa. Pomocne są również badania RTG, które pomagają wykluczyć inne problemy o podobnych objawach do rwy.

W szczególnych wypadkach – np. jeśli zauważy się opadającą stopę lub osłabienie mięśni chorego – wykonuje się elektromiografię, czyli badanie mięśni sprawdzające poziom przewodnictwa nerwów.

Po rozpoznaniu, leczenie rwy kulszowej rozpoczyna się najczęściej od leczenia objawowego; do gry wkraczają w tym miejscu leki przepisane przez specjalistę. Najczęściej są to farmaceutyki przeciwbólowe, przeciwzapalne czy rozkurczowe. W niektórych wyjątkowo ostrych przypadkach rwy, stosuje się także glikokortykosteroidy czy zastrzyki domięśniowe. Oprócz tego, na tym etapie leczenia zaleca się również odpoczynek, zmianę trybu życia, czasowe zrezygnowanie z obciążania kręgosłupa i nadmiernego ruchu.

Rwa, wywołana przez część przyczyn (jak np. nowotwór czy silne zwyrodnienie kręgosłupa), może wymagać leczenia chirurgicznego. Jeśli jednak nie okaże się ono konieczne, chory będzie musiał skorzystać z pomocy fizjoterapeuty.

W zależności od indywidualnej sytuacji chorego, istnieje wiele możliwych metod rehabilitacji rwy. W oparciu o rozpoznanie choroby, fizjoterapia może wykorzystywać zabiegi używające pola magnetycznego, takie jak np. magnetostymulacja. Alternatywą pozostają fizykoterapeutyczne zabiegi takie jak ultradźwięki, lasery czy krioterapia.

W leczeniu rwy kulszowej wykorzystuje się również nieco bardziej standardowe metody fizjoterapii, takie jak opisana na łamach naszego bloga metoda McKenzie, w której specjalizują się fizjoterapeuci MediStuff.

Pamiętać trzeba, że w przypadku rwy sprawdza się motto – lepiej zapobiegać niż leczyć. Dbając w życiu codziennym o nasze ciało,  wzmacniając mięśnie, regularnie ćwicząc, wysypiając się i kontrolując postawę – jesteśmy w stanie zminimalizować ryzyko powstania choroby!


Karol Kuziel

Ukończył studia 2 stopnia kierunku Fizjoterapia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum im. Ludwika Rydgiera w Bydgoszczy. Ukończone kursy: masażu 2 stopnia z […]

Czytaj więcej